Trong hệ thống chẩn đoán và điều khiển điện tử trên ô tô hiện đại, cảm biến tốc độ bánh xe đóng vai trò là nguồn dữ liệu đầu vào không thể thiếu. Việc hiểu rõ cấu tạo và cách thức vận hành của bộ phận này giúp kỹ thuật viên dễ dàng bắt bệnh và xử lý các lỗi liên quan đến hệ thống an toàn trên xe.
Cảm biến tốc độ bánh xe là gì?
Cảm biến tốc độ bánh xe (Wheel Speed Sensor – WSS) là thiết bị đo tốc độ quay của từng bánh xe và gửi dữ liệu này về bộ điều khiển trung tâm dưới dạng tín hiệu điện.
Hình 1: Cảm biến tốc độ bánh xe
Vai trò của cảm biến tốc độ bánh xe trên ô tô
Dữ liệu từ cảm biến này là thông số đầu vào sống còn cho nhiều hệ thống như:
- Chống bó cứng phanh (ABS).
- Kiểm soát lực kéo (TCS).
- Cân bằng điện tử (ESC/ESP).
Vị trí lắp đặt cảm biến tốc độ bánh xe
Cảm biến thường được lắp tại cụm moay-ơ bánh xe, gần đĩa phanh hoặc trục các-đăng, vị trí có thể đọc được chuyển động quay từ vòng răng (tone ring) hoặc vòng từ tính.
Cấu tạo của cảm biến tốc độ bánh xe
Tùy loại cảm biến (loại điện từ hay loại Hall) mà cấu tạo có chút khác biệt, nhưng nhìn chung gồm:
- Thân cảm biến chứa cuộn dây hoặc chip bán dẫn.
- Nam châm vĩnh cửu.
- Dây dẫn tín hiệu về hộp điều khiển.
Hình 2: Cấu tạo cảm biến tốc độ bánh xe
Nguyên lý hoạt động của cảm biến tốc độ bánh xe
Khi bánh xe quay, các răng của vòng răng đi ngang qua đầu cảm biến làm thay đổi từ trường xung quanh nó. Sự thay đổi này tạo ra một dòng điện xoay chiều (loại thụ động) hoặc thay đổi tín hiệu số (loại chủ động) gửi về ECU. Tần số của tín hiệu tỷ lệ thuận với tốc độ quay của bánh xe.
Tín hiệu cảm biến tốc độ bánh xe và hệ thống ABS
Hệ thống ABS sẽ so sánh tốc độ của cả 4 bánh. Nếu phát hiện một bánh có tốc độ giảm đột ngột (dấu hiệu sắp bị bó cứng), ECU sẽ điều khiển cơ cấu chấp hành để nhả bớt áp lực phanh tại bánh đó, giúp xe không bị mất lái.
Ứng dụng cảm biến tốc độ bánh xe trong các hệ thống an toàn
Ngoài ABS, cảm biến này còn giúp hệ thống cân bằng điện tử phát hiện xe bị văng đuôi hoặc thiếu lái để can thiệp phanh vào bánh xe thích hợp, giữ xe đi đúng quỹ đạo.
Dấu hiệu hư hỏng cảm biến tốc độ bánh xe
- Đèn báo ABS, ESP hoặc Check Engine bật sáng trên táp lô.
- Hệ thống ABS không hoạt động khi phanh gấp.
- Xe có hiện tượng bị giật hoặc mất kiểm soát lực kéo khi tăng tốc.
Hình 3: Lỗi cảm biến tốc độ bánh xe
Nguyên nhân gây lỗi cảm biến tốc độ bánh xe
- Bám quá nhiều bụi bẩn, mạt sắt hoặc bùn đất.
- Dây dẫn bị đứt hoặc giắc cắm bị oxy hóa.
- Vòng răng bị nứt hoặc mẻ khiến tín hiệu gửi về bị nhiễu.
Cách kiểm tra và thay thế cảm biến tốc độ bánh xe
- Kiểm tra: Sử dụng máy chẩn đoán để đọc lỗi (DTC) và xem dữ liệu trực tiếp (Data Stream) khi xe di chuyển. Hoặc dùng đồng hồ vạn năng đo điện trở cuộn dây.
- Thay thế: Cần vệ sinh sạch sẽ vị trí lắp đặt trước khi gắn cảm biến mới để đảm bảo khoảng cách khe hở tiêu chuẩn.
Kết luận:
Cảm biến tốc độ bánh xe là linh kiện nhỏ nhưng mang trọng trách lớn. Việc kiểm tra và thay thế kịp thời khi có dấu hiệu lỗi là cách tốt nhất để bảo vệ an toàn cho bạn trên mọi cung đường.
Nắm vững kiến thức về cảm biến tốc độ bánh xe không chỉ giúp bạn lái xe an toàn hơn mà còn là bước đệm quan trọng trong sự nghiệp ngành công nghệ ô tô. Đừng quên kiểm tra định kỳ hệ thống phanh để xế yêu luôn trong trạng thái tốt nhất!
Giới thiệu về EAC – Trung tâm dạy nghề sửa chữa ô tô, xe máy
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ uy tín để bắt đầu lộ trình học chẩn đoán ô tô chuyên nghiệp, Trung tâm đào tạo EAC chính là lựa chọn hàng đầu. Tại EAC, học viên được thực hành trực tiếp trên các trang thiết bị hiện đại, tiếp cận với những phần mềm chẩn đoán mới nhất và được dẫn dắt bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến.
Tham khảo ngay các khóa học tại EAC:
