Trong những năm gần đây, xe ô tô điện đang dần thay thế xe xăng truyền thống nhờ ưu điểm tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường và công nghệ hiện đại. Một trong những thắc mắc phổ biến của người dùng cũng như học viên ngành ô tô là: Xe ô tô điện có hộp số không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cấu tạo hộp số ô tô điện, so sánh với xe xăng và những lưu ý quan trọng trong sửa chữa.
Tìm hiểu về hộp số ô tô điện
Hộp số là bộ phận truyền và biến đổi mô-men xoắn từ động cơ đến bánh xe. Trên xe xăng, hộp số đóng vai trò rất quan trọng do động cơ chỉ hoạt động hiệu quả trong một dải vòng tua hẹp.
Bố trí hộp số ô tô điện trên xe
Đối với ô tô điện, nguồn động lực chính là động cơ điện, có khả năng:
- Tạo mô-men xoắn lớn ngay từ vòng tua bằng 0
- Duy trì lực kéo ổn định trong dải tốc độ rộng
- Phản hồi nhanh, không cần tăng – giảm vòng tua phức tạp như động cơ đốt trong
Chính đặc điểm này đã làm thay đổi hoàn toàn thiết kế hệ truyền động của xe ô tô điện.
Giải đáp: Xe ô tô điện có hộp số không?
Xe ô tô điện có hộp số không? Câu trả lời là: Có, nhưng không giống hộp số xe xăng.
Phần lớn xe ô tô điện hiện nay sử dụng hộp số 1 cấp (single-speed gearbox), bao gồm:
- Một bộ bánh răng giảm tốc
- Trục truyền động
- Vi sai
Hộp số này không có quá trình sang số như hộp số sàn hay hộp số tự động trên xe xăng. Người lái chỉ cần chọn các chế độ cơ bản như D – R – N – P, mọi việc còn lại được hệ thống điều khiển điện tử xử lý.
Hộp số ô tô điện
Một số ít mẫu xe hiệu suất cao (như xe thể thao điện) có thể trang bị hộp số 2 cấp, nhưng đây không phải là xu hướng phổ biến.
So sánh hộp số xe ô tô điện và hộp số xe xăng
| Tiêu chí | Hộp số ô tô điện | Hộp số xe xăng |
| Số cấp số | 1 cấp (chủ yếu) | 5 – 10 cấp |
| Cấu tạo | Đơn giản, ít chi tiết | Phức tạp, nhiều bánh răng |
| Ly hợp | Không cần | Có (ly hợp khô/ướt) |
| Chuyển số | Không sang số | Sang số liên tục |
| Bảo dưỡng | Ít hỏng, chi phí thấp | Dễ mòn, cần bảo dưỡng định kỳ |
| Trải nghiệm lái | Mượt, không giật | Có độ trễ khi sang số |
Có thể thấy, hộp số xe ô tô điện đơn giản hơn rất nhiều, góp phần giảm chi phí bảo dưỡng và nâng cao độ bền.
Vì sao xe ô tô điện không cần hộp số nhiều cấp?
Sau câu hỏi ” Xe ô tô điện có hộp số không? ” Thì lại có 1 thắc mắc nữa là sao hộp số ô tô điện lại không cần nhiều cấp? Và đây là 4 lý do chính giải thích vì sao xe ô tô điện không cần hộp số nhiều cấp:
4.1. Mô-men xoắn cực đại ngay từ tốc độ thấp
Động cơ điện đạt mô-men xoắn tối đa ngay khi khởi động, không cần “vào số thấp” như xe xăng.
4.2. Dải tốc độ làm việc rộng
Một động cơ điện có thể hoạt động hiệu quả từ 0 đến hàng chục nghìn vòng/phút mà không giảm hiệu suất đáng kể.
4.3. Giảm tổn hao năng lượng
Hộp số nhiều cấp gây ma sát và thất thoát năng lượng. Thiết kế 1 cấp giúp xe điện:
- Tiết kiệm pin hơn
- Tăng quãng đường di chuyển
4.4. Đơn giản hóa kết cấu – tăng độ bền
Ít chi tiết cơ khí đồng nghĩa với:
- Ít hỏng hóc
- Ít tiếng ồn
- Dễ kiểm soát bằng phần mềm
Lưu ý khi sửa chữa hộp số xe ô tô điện
Dù đơn giản hơn xe xăng, hộp số ô tô điện vẫn có những yêu cầu kỹ thuật đặc thù:
- Phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn điện cao áp
- Không tháo lắp khi chưa ngắt hoàn toàn nguồn pin
- Sử dụng đúng loại dầu bôi trơn chuyên dụng cho hộp số xe điện
- Kết hợp kiểm tra động cơ điện, bộ inverter và hệ thống điều khiển
- Kỹ thuật viên cần được đào tạo bài bản về điện – điện tử ô tô
Đây là lý do vì sao thợ sửa xe truyền thống cần học thêm điện ô tô và ô tô điện để không bị tụt hậu.
Kết luận:
Xe ô tô điện có hộp số không? Câu trả lời là: Xe ô tô điện có hộp số, nhưng chỉ là hộp số 1 cấp với cấu tạo rất đơn giản. So với xe xăng, hộp số ô tô điện ít hỏng hơn, ít bảo dưỡng hơn và mang lại trải nghiệm lái mượt mà hơn. Trong tương lai, khi xe điện ngày càng phổ biến, việc hiểu rõ và làm chủ hệ thống truyền động ô tô điện sẽ là lợi thế lớn cho người học nghề và thợ sửa chữa.
Giới thiệu Trung tâm đào tạo EAC
Trung tâm đào tạo EAC là đơn vị chuyên đào tạo nghề sửa chữa ô tô, điện – điện tử ô tô và ô tô điện theo hướng thực hành chuyên sâu. Chương trình học tại EAC bám sát công nghệ xe hiện đại, học viên được thực hành trực tiếp trên xe thật, hệ thống thật. EAC cam kết giúp học viên nắm vững tay nghề, sẵn sàng làm việc tại gara hoặc tự mở xưởng sau khi tốt nghiệp.
Tham khảo ngay các khóa học tại EAC:
