1. Khái quát chung
Các loại lốp được lắp vào xe cùng với các vành xe.
Các xe chạy bằng lốp hơi được bơm không khí có áp suất. Lốp là bộ phận duy nhất của xe tiếp xúc trực tiếp với mặt đường.
Nếu áp suất không khí trong lốp không chính xác có thể gây ra độ mòn bất thường và giảm tính năng dẫn động.
Lốp thực hiện các chức năng sau đây:

Lốp đỡ toàn bộ trọng lượng của xe.
Lốp trực tiếp tiếp xúc với mặt đường và do đó truyền lực dẫn động và lực phanh vào đường, do đó chi phối việc chuyển bánh, tăng tốc, giảm tốc, đỗ xe và quay vòng.
Lốp làm giảm chấn động do các mấp mô ở mặt đường gây ra.
Lốp và bánh xe trên ô tô - EAC
2. Cấu tạo
(1) Các lốp
Lốp có các loại lốp có săm và lốp không có săm.
Ngoài ra, còn có loại lốp bố tròn và lốp bố chéo, cả hai loại cùng có các bộ phận sau đây.
<1> Hoa lốp
<2> Lớp đai (lớp lót tăng cứng)/Lớp lót
<3> Lớp bố (Bố chéo)
<4> Lớp lót trong
<5> Dây mép lốp
Còn có các loại khác như lốp đặc dự phòng (loại lốp chạy tạm thời) để thay khi lốp bị thủng và các trường hợp khẩn cấp khác, và các lốp chạy dẹt để bạn có thể chạy được một quãng đường nào đó, kể cả khi lốp bị thủng.
(2) Cỡ lốp
Cỡ, tính năng và cấu tạo của lốp được chỉ rõ ở mặt bên của lốp.
Sơ đồ ở bên trái cho biết tên và các thông số khác nhau của lốp.
(3) Các vành bánh xe
Các cỡ của vành bánh xe được chỉ rõ trên mép vành xe.
<1> Chiều rộng của vành
<2> Hình dạng gờ của vành
<3> Độ lệch
<4> Đường kính vành
<5> Tâm vành bánh xe
<6> P.C.D. (Đường kính vòng lăn)
<7> Mặt lắp moayơ

Lốp và bánh xe trên ô tô - EAC
3. Các kiểu hoa lốp
Hoa lốp được đúc theo nhiều kiểu vừa để dễ thoát nước vừa để ứng phó với các yếu tố phụ thuộc các điều kiện của mặt đường và loại xe đang sử dụng.
(1) Kiểu gân dọc
Kiểu gân dọc gồm một số rãnh hình chữ chi chạy dọc theo chu vi của lốp.
Kiểu này thích hợp nhất khi xe chạy trên mặt đường lát ở tốc độ cao, và được dùng ở nhiều loại ôtô, từ xe du lịch đến xe buýt và xe tải.
<Các đặc tính>
Kiểu gân dọc này giảm thiểu sức cản lăn của lốp.
Sức cản trượt ngang lớn hơn có lợi cho khả năng điều khiển xe.
Giảm tiếng ồn của lốp.
Lực kéo có phần kém các lốp kiểu vấu.
(2) Kiểu vấu
Các rãnh ở kiểu vấu gần như vuông góc với vòng ngoài của lốp. Thường được sử dụng ở lốp của các máy xây dựng và xe tải, kiểu hoa lốp này thích hợp với việc chạy trên đường không lát.
<Các đặc tính>
Kiểu vấu tạo ra lực kéo tốt.
Sức cản lăn của lốp hơi cao.
Sức cản trượt ngang thấp hơn.
Hoa lốp ở khu vực vấu có thể bị mòn không đều.
Tiếng ồn của lốp lớn hơn.
(3) Kiểu gân dọc-và-vấu kết hợp
Kiểu này kết hợp gân dọc kết hợp và vấu để tạo ra tính năng chạy ổn định ở cả đường lát và đường không lát.
<Các đặc tính>
Kiểu gân dọc theo đường tâm của lốp làm cho xe ổn định do giảm được độ trượt ngang của lốp, còn kiểu vấu ở hai bên đường tâm lốp thì nâng cao tính năng dẫn động và phanh.
Phần có vấu của kiểu này dễ bị mòn không đều hơn.
(4) Kiểu khối
Lốp và bánh xe trên ô tô - EAC
4. Tiếng ồn hoa lốp
Tiếng ồn hoa lốp là tiếng ồn nghe rõ nhất của lốp khi xe đang chạy. Các rãnh hoa lốp tiếp xúc với mặt đường có không khí bị cuốn vào và bị nén giữa các rãnh và mặt đường. Khi các hoa lốp rời khỏi mặt đường, không khí bị nén bật ra khỏi các rãnh gây ra tiếng ồn.
Tiếng ồn hoa lốp tăng lên, nếu hoa lốp có dạng dễ cuốn nhiều không khí vào các rãnh hơn. Chẳng hạn như kiểu hoa lốp dạng khối hoặc vấu có thể phát sinh nhiều tiếng ồn hơn kiểu gân dọc. Tần suất của tiếng ồn sẽ tăng lên khi tốc độ của xe tăng lên. Vì tiếng ồn hoa lốp phụ thuộc vào kiểu hoa lốp, ta có thể thiết kế để giảm thiểu tiếng ồn này. Ví dụ: dựa trên sự lặp đi lặp lại vấu và Lốp và bánh xe trên ô tô - EAC
5. Các loại lốp
Có nhiều cách phân loại lốp. Người ta thường phân loại lốp theo mặt đường mà lốp được sử dụng và chỉ rõ các chức năng và đặc tính của từng loại lốp.
1. Lốp đi tuyết
Lốp dùng cho đường phủ tuyết được thiết kế để duy trì tính cơ động trên đường bùn lầy và phủ tuyết. Điều này được thực hiện bằng cách tạo ra nhiều khối ở hoa lốp hơn, và làm cho những khối này sâu hơn và cách nhau xa hơn. Kết hợp với kiểu hoa lốp có vấu để truyền lực dẫn động hữu hiệu, và kiểu gân để giảm sự trượt ngang.
<Các đặc tính>
Ít trượt ngang và có lực kéo lớn hơn, và lái ổn định hơn trong khi phanh.
Dễ lái hơn khi quay vòng và chuyển làn đường.
Thoát ra khỏi các vết lún bánh xe dễ dàng hơn.
Sức cản lăn nhỏ hơn.
Ít rung động và ít tiếng ồn.
Vì hoa lốp của lốp chạy trên đường phủ tuyết không cứng vững bằng hoa lốp của lốp bình thường nên mặt khác, nó có ít khả năng làm cho xe chạy ổn định ở tốc độ cao trên mặt đường khô, đặc biệt là khi xe quay vòng.
2. Lốp có đầu đinh
Lốp dùng cho đường có tuyết dùng tốt trên các đường phủ tuyết nhưng khả năng bám trên đường đóng băng kém. Người ta đã nghĩ ra loại lốp có đầu đinh để tạo ra khả năng chạy ổn định hơn. Nó có các đặc điểm của hoa lốp sử dụng trên đường phủ tuyết kết hợp với các đầu đinh bằng kim loại để lốp cắn vào bề mặt băng để truyền lực dẫn động và phanh của xe. Tuy nhiên, nếu chỉ trang bị cho xe các lốp có mấu vẫn chưa đảm bảo chạy xe hoàn toàn an toàn trên đường có tuyết phủ và đóng băng. Người lái xe còn phải điều khiển xe hết sức cẩn thận. Ngoài ra, phải tránh sử dụng lốp có đầu đinh trên các mặt đường không có tuyết và băng, vì việc này không chỉ làm tăng tốc độ mòn của đầu đinh mà còn có thể làm hỏng mặt đường và làm không khí bị ô nhiễn vì bụi bê tông va nhựa atphan.
Vì những lý do này, ở một cố nước hoặc địa phương người ta hạn chế hoặc cấm sử dụng các lốp có đầu đinh.
3. Lốp không có mấu bám
Trong quá khứ, người ta đã sử dụng lốp có đầu đinh chủ yếu trên băng và tuyết. Nhưng hiện nay lốp có đầu đinh đã bị hạn chế hoặc cấm ở nhiều nước, người ta đã phát triển các lốp không có mấu để tạo điều kiện dễ dàng cho xe chạy trên đường có băng mà không sử dụng các đầu đinh. Các lốp không có mấu sử dụng một loại hoa lốp cao su đặc biệt, để ngoài các tính năng của lốp dùng trên đường có tuyết, còn tránh làm mất tính dễ điều khiển ở nhiệt độ cực kỳ thấp. Điều này làm cho lốp có thể bảo đảm sự tiếp xúc đầy đủ với mặt đường, thậm chí khi đường bị phủ tuyết hoặc băng. Ngoài ra, do việc tạo ra nhiều vết xẻ nhỏ ở bề mặt hoa lốp, hoặc bằng cá biện pháp khác, lốp có thể đào và nhả băng và tuyết làm cho nó có thể nhận được đủ lực dẫn động và phanh. Tuy nhiên, có những trường hợp lốp không có mấu không thể phát huy được đầy đủ tính năng của nó trong các điều kiện nào đó của đường xá. Do đó điều quan trọng là phải lái xe thận trọng trên đường có băng và dùng các xích lớp ngoài cuốn khi cần thiết.
4. Lốp dùng cho mọi thời tiết (lốp bốn mùa)
Lốp dùng cho mọi thời tiết là loại lốp bình thường đã được cải tiến để nâng cao tính năng dẫn động trên các mặt đường có cát hoặc phủ tuyết. Đó là lốp dùng cho nhiều mục đích, có thể sử dụng quanh năm vì nó có các đặc tính của cả hai loại lốp bình thường và lốp chạy trên tuyết.
Biểu đồ bên trái thể hiện tính năng của lốp dùng cho mọi thời tiết so với loại lốp thông thường (biểu hiện bằng vòng tròn trong biểu đồ). Các giá trị nằm ngoài vòng tròn này tương ứng với hiệu suất cao hơn.
Lốp dùng cho mọi thời tiết có lớp bố tròn và đai thép và kiểu hoa lốp khối có rãnh cắt dày đặc để làm tăng lực kéo và chống trượt ngang. Các rãnh hoa lốp của lốp dùng cho mọi thời tiết nông hơn rãnh của lốp chạy trên tuyết nhưng sâu hơn rãnh của lốp bình thường. Nghĩa là chúng có thể làm cho xe chạy ổn định bằng cách đào sâu vào tuyết để bám chắc vào đường.
5. Các loại lốp chạy trên cát
Các loại lốp này được thiết kế để có thể chạy trên đường trong các vùng đất mềm và đất cát. Hoa lốp của các lốp này rộng và thuộc kiểu hoa lốp có gân với các rãnh nông để tránh làm vỡ lớp trên cùng của cát hoặc đất.
Áp suất bơm của các lốp này thấp hơn khi chạy trên địa hình cát để tăng tối đa diện tích bề mặt tiếp xúc với mặt đường.
Do đó, lớp sợi bố của các lốp này có cấu trúc để có thể chịu được các tải trọng nặng, thậm chí ở áp suất bơm thấp.
Lốp và bánh xe trên ô tô - EAC