Bugi xe máy là một trong những bộ phận quan trọng nhất của hệ thống đánh lửa trong động cơ, đóng vai trò then chốt trong việc khởi động và duy trì hoạt động của xe máy. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ và nhu cầu sử dụng xe máy ngày càng tăng, việc tìm hiểu và nắm bắt các thông tin tổng quan về bugi xe máy trở nên cực kỳ cần thiết. Qua bài viết này, chúng ta sẽ có cái nhìn toàn diện và chi tiết hơn về bộ phận quan trọng này, góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng trong việc bảo dưỡng và sửa chữa xe máy.
I – Cấu tạo của bugi:
II – Hiệu suất yêu cầu cơ bản của bugi:
Bu gi được gắn trực tiếp trên buồng đốt của động cơ và đốt hỗn hợp hòa trộn không khí và nhiên liệu, hoạt động chính xác động cơ mọi thời điểm thì bu gi phải phóng năng lượng điện tỷ lệ hàng trăm lần trong một thời gian ngắn, thực tế kkoảng 17 ngàn trong một thời gian ngắn. Do đó bugi phải có đặc tính tiêu biểu
1. Cấu trúc chắc chắn để chịu được môi trường làm việc khắt khe:
Nhiệt độ tối đa trong buồng đốt có thể đạt tới 2000 oC hoặc cao hơn và áp suất khí ga cháy từ 3-9 Mpa (90 kg/cm²) khi nhiên liệu cháy bu gi luôn phóng điện trong điều kiện nhiệt độ và áp suất cao.
Hơn nữa khi hỗn hợp mới được hút vào ở kỳ hút nó lại lạnh bất ngờ. Chịu đựng nhiệt đột và áp suất thay đổi bất ngờ bu gi phải có sức chịu đựng rung động của động cơ vì nó được gắn trên xi lanh.
2. Đặc tính cách điện đặc biệt:
2. Đặc tính cách điện đặc biệt:Nhận điện từ cuộn đánh lửa và phóng ra tia lửa điện chính xác ở điện cực bu gi cần có tính cách ly với môi trường tác động. Cách điện xung quanh điện cực của bugi luôn được duy trì ổn định ngay cả khi thay đổi môi trường như nhiệt độ ẩm ướt và áp suất. Hơn nữa thậm chí nếu có thay đổi môi trường trong buồng đốt hay thỉnh thoảng bị ảnh hưởng bởi cacbon bám sinh ra trong buồng đốt nó có được cấu trúc cách điện luôn luôn được duy trì.
3. Đặc tính tỏa nhiệt thích hợp:
Nếu nhiệt độ của điện cực trở nên quá cao, điện cực có thể làm việc với nhiệt độ đốt hỗn hợp khí và nhiên liệu trước thời điểm đánh lửa đúng. Ngược lại nếu nhiệt độ quá thấp muội các bon sẽ bám vào điện cực gây mất lửa, do đó nhiệt độ của điện cực bu gi trong quá trình làm việc phải được giữ trong khoảng thích hợp.
Nhiệt độ của điện cực thay đổi nhiều với tốc độ động cơ. Điện cực bugi trở lên nóng hơn vì nó phải đánh lửa nhiều lần trong một thời gian nhất định khi động cơ chạy nhanh, ngược lại nó sẽ không đủ nóng khi phải đánh lửa ít trong một thời gian nhất định khi động cơ chạy cầm chừng.
Một bu gi với sự tỏa nhiệt thích hợp với điều kiện nhiệt độ làm việc tương ứng với loại động cơ và điều kiện làm việc khả năng này của bu gi gọi là dải nhiệt.
III – Điện thế yêu cầu và điện thế định mức:
Khi điện áp cao có giữa khe hở hai điện cực. Điện sẽ được phóng ra ở nơi giữa hai điện cực điện áp để điện cực phóng điện giữa hai điện cực được gọi là điện thế định mức yêu cầu, điện áp yêu cầu này phụ thuộc vào điều kiện không khí, khe hở điện cực và mức độ sắc cạnh của điện cực.v.v….
Ví dụ khi điều kiện không khí và điện cực không đổi khe hở lớn hơn giữa hai điện cực thì yêu cầu điện thế cao hơn để đánh lửa, nếu điện thế được cung cấp cao hơn yêu cầu thì bu gi sẽ đánh lửa ra tại giữa hai điện cực.
Điện thế yêu cầu là điện thế mà bu gi có thể đánh lửa ở điện cực. Nếu năng lượng cung cấp cao hơn mức này thì điện cực có thể phóng tia lửa điện. Theo biểu đồ mô tả dưới đây khi điện thế tại điện cực được cung cấp từ nguồn cao hơn được tăng dần và đến khi đạt được giá trị yêu cầu thì phóng điện bắt đầu.
IV – Nhân tố làm thay đổi điện thế yêu cầu:
Điện thế yêu cầu bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau trong điều kiện hoạt động của động cơ. Dưới đây miêu tả các ảnh hưởng tiêu biểu. Cuộn đánh lửa và dây cao áp cho xe Honda được thiết kếđể điện áp cao có thể cung cấp cho trong bất kể môi trường nào để cho bu gi đánh lửa
1. Khe hở điện cực:
Khe hở điện cực lớn thì yêu cầu điện thế đánh lửa cao. Nếu khe hở quá lớn thì khó đánh lửa và sẽ gây mất lửa nếu quá nhỏ thì phóng điện xuất hiện ngay cả khi điện thế thấp nhưng không đủ cung cấp đủ năng lượng đánh lửa.
2. Tỷ lệ khí và nhiên liệu:
Hỗn hợp nghèo thì điện thế đánh lửa yêu cầu cao hơn
3. Áp suất nén trong xi lanh và nhiệt độ của hỗn hợp
Áp suất trong buồng cháy cao và nhiệt độ hỗn hợp thấp thì điện thế yêu cầu để bugi đánh lửa sẽ cao hơn với điều này khi chạy xe với tốc độ thấp vừa phải sẽ tạo ra mô men lớn hơn
4. Sắc cạnh của điện cực bugi:
Nếu điện cực bugi có cạnh sắc điện sẽ phóng ra ở điện áp thấp khi điện cực bị mòn vì mòn điện thế yêu cầu để đánh lửa cao và bugi khó đánh lửa và đó là lý do mất lửa.
V – Đặc tính đánh lửa:
Khi điện được phóng ra khỏi vị trí thì tia lửa được sinh ra giữa hai điện cực (khe hở bu gi) và tia lửa sẽ trải rộng bao lấy phần hỗn hợp và bắt đầu cháy nó là quá trình đánh lửa đốt trong động cơ.
Nhân tố chính ảnh hưởng ở đây là tia lửa phát bùng lên ở chỗ sắc cạnh của điện cực bu gi khi phóng điện đây là đặc tính của hệ thống đánh lửa.
Tia lửa sinh ra bởi sự phóng điện tăng từ từ và phóng vào giữa điện cực giữa và điện cực bên vào lúc này nhiệt độ điện cực nhỏ hơn nhiệt độ tia lửa vì điện cực tiếp xúc lớn nó bị hấp thu nhiệt như hình bên và nó làm dập tắt tia lửa và được gọi là hành động dập tắt và giảm tình trạng cháy của bu gi và gây mất lửa. Về vấn đề này nó cần thiết phải giảm tình trạng dập tắt và nhìn chung nó được đo đạc như sau:
1. Tăng khe hở điện cực
2. Làm cho điện cực giữa nhỏ đi.
3. Tạo ra khía trên điện cực.
Khe hở bu gi lớn hay điện cực giữa nhỏ thì hiện tượng dập tắt lửa sẽ giảm đi và cải thiện tình trạng đánh lửa. Tuy nhiên khi khe hở lớn hơn điện áp đánh lửa sẽ yêu cầu cao hơn và đó là lý do gây mất lửa do đó khe hở điện cực cần phải đặt ở một khoảng thích hợp.
Khi điện cực giữa nhỏ hơn mòn sẽ trở rhành vấn đề. Và để giải quyết vấn đề này thì iridium được sử dụng cho một vài loại điện cực giữa tập trung vào cải thiện đánh lửa ở điện cực giữa đó là tính năng cao của bu gi tuy nhiên nó lại có giá thành cao.
Bugi xe máy là một thành phần không thể thiếu, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và tuổi thọ của động cơ. Việc hiểu rõ về cấu tạo, chức năng, và các loại bugi giúp người sử dụng có thể lựa chọn và bảo dưỡng bugi một cách hiệu quả, đảm bảo xe máy luôn hoạt động ổn định và bền bỉ. Hy vọng rằng những thông tin tổng quan này sẽ cung cấp những kiến thức hữu ích, giúp người dùng nâng cao kỹ năng chăm sóc và bảo dưỡng xe máy của mình một cách tốt nhất.
